Đức Giáo hoàng Leo XIV: Hãy học hỏi lòng hiếu khách từ Thánh Gia và Thánh Giuse

Đức Giáo hoàng Leo XIV: Hãy học hỏi lòng hiếu khách từ Thánh Gia và Thánh Giuse

Đức Giáo hoàng Leo XIV kêu gọi các cộng đoàn hãy nhìn vào Thánh Gia Nazareth để khám phá lại ơn gọi đón tiếp tha nhân và học cách bước đi trên con đường phục vụ. Ngài đã đưa ra thông điệp này khi huấn dụ các đại biểu tham dự chương trình "Ngai tòa về Lòng hiếu khách".

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

“Tôi khuyến khích anh chị em trở thành những nhà giáo dục về lòng hiếu khách,” Đức Giáo hoàng Leo XIV phát biểu vào thứ Năm tại Vatican trước những người tham gia “Ngai tòa về Lòng hiếu khách” (Cathedra of Hospitality). Đây là sự kiện văn hóa và giáo dục lần thứ tư, được tổ chức tại Sacrofano, một thị trấn phía bắc Rome.

Sự kiện do các phong trào và tổ chức phi lợi nhuận phối hợp với Đại học Giáo hoàng Lateran tổ chức, nhằm tạo không gian đối thoại và suy tư về các vấn đề thời sự. Năm nay, chủ đề của sự kiện là: “Giới trẻ và Giáo hội: Lòng hiếu khách thúc đẩy sự thuộc về.”

Trong bài phát biểu, Đức Thánh Cha đã đưa ra những suy tư về chủ đề “Ngai Tòa” này. Ngài ghi nhận rằng những ngày hội thảo được thúc đẩy bởi nhận thức rằng ơn gọi Kitô hữu luôn hướng tới việc tạo ra sự hiệp thông giữa người với người. Với tinh thần đó, Ngài quan sát thấy rằng sự hiệp thông nảy sinh từ khả năng đón tiếp tha nhân thông qua việc lắng nghe, tiếp đãi và trợ giúp.

Ân sủng của sự gặp gỡ

Đức Giáo hoàng Leo XIV khẳng định rằng cốt lõi của mọi sự đón tiếp chân thành là một mối tương quan được nảy sinh từ ân sủng của sự gặp gỡ. Ngài giải thích rằng chính trong động lực của sự gặp gỡ đó mà ban tổ chức đã quyết định dành kỳ thứ tư với chủ đề “Ngai tòa” này cho giới trẻ.

“Trong một thời đại được đánh dấu bởi những biến đổi sâu sắc về văn hóa và xã hội,” Đức Thánh Cha nói, “người trẻ – vốn dĩ là tương lai của xã hội và Giáo hội – đã tạo nên hiện tại sống động và sinh sôi của nó rồi.”

Ngài lưu ý rằng những câu hỏi và trăn trở của giới trẻ chính là lời mời gọi chúng ta đổi mới phong cách trong các mối tương quan. “Đón tiếp người trẻ, trước hết, có nghĩa là lắng nghe tiếng nói, nhìn vào ánh mắt của họ và thừa nhận rằng, trong đời sống và ngôn ngữ của họ, Chúa Thánh Thần vẫn tiếp tục hoạt động và gợi mở những con đường mới của sự hiện diện và chăm sóc.”

Hiện diện và quan tâm

Đức Giáo hoàng cho biết Ngài muốn dừng lại ở hai từ: "hiện diện" và "quan tâm", những khái niệm giúp làm sáng tỏ ý nghĩa lòng hiếu khách Kitô giáo.

Ngài chỉ ra rằng mỗi người chúng ta, từ khoảnh khắc đầu tiên của cuộc đời, đều lớn lên trong một thực tại xã hội: gia đình, giáo xứ, trường học, đại học và nơi làm việc. Mỗi môi trường này đại diện cho một mô hình xã hội nơi các khía cạnh tâm lý, pháp lý, đạo đức, sư phạm và văn hóa giao thoa, và chúng là “những không gian hình thành bản sắc mà nhiệm vụ hàng đầu được định nghĩa chính xác bằng sự hiện diện.”

“Hiện diện trong cuộc đời người khác có nghĩa là chia sẻ thời gian, kinh nghiệm và ý nghĩa, tạo ra những điểm tựa ổn định để người khác có thể nhận ra chính mình và trưởng thành,” Đức Giáo hoàng nhấn mạnh. “Nhìn vào Thánh Gia Nazareth, mọi cộng đoàn đón tiếp đều có thể tái khám phá ơn gọi của mình và học cách định hướng theo con đường phục vụ.”

Kinh nghiệm của Thánh Gia

Đức Giáo hoàng gợi lại câu chuyện Tin Mừng về việc Đức Maria và Thánh Giuse lạc mất Chúa Giêsu, và sau ba ngày lo âu, họ đã tìm thấy Người trong Đền thờ. Câu chuyện này dạy rằng sự hiện diện của người khác không phải là điều tự nhiên mà có, mà là kết quả của một quá trình tìm kiếm không ngừng.

“Điều đó đã xảy ra với mỗi chúng ta,” Ngài quan sát, “khi chúng ta đánh mất ai đó hoặc điều gì đó mà mình gắn bó sâu sắc. Vào khoảnh khắc đó, chúng ta mới nhận ra sự hiện diện ấy quý giá biết bao.”

Điều tương tự cũng xảy ra trong đời sống đức tin, ngài nói: “Chúng ta thường coi sự hiện diện của Chúa Giêsu trong đời mình là điều hiển nhiên, cho đến khi đột nhiên dường như Người không còn ở nơi chúng ta đã rời bỏ Người.”

Lời mời gọi tìm kiếm Chúa Giêsu

“Chúng ta cảm thấy mất mát,” Đức Thánh Cha nói. “Thực tế, không phải Người bị lạc, mà là chính chúng ta đã rời xa (Người).”

Khi điều này xảy ra, Đức Giáo hoàng Leo giải thích rằng chúng ta được gọi để tìm kiếm Người với lòng tin tưởng và can đảm bước đi trên những con đường chưa từng khám phá, nhìn thế giới bằng đôi mắt mới đầy hy vọng. “Bằng cách này, chúng ta sẽ thôi tìm kiếm một Thiên Chúa được tạo ra theo khuôn mẫu của riêng mình, mà thay vào đó là gặp gỡ Người ở nơi Người thực sự ngự trị.”

Tìm kiếm Chúa Giêsu, theo ĐTC Leo 14, cũng có nghĩa là bước ra khỏi sự an toàn của những xác tín cá nhân để đi vào trách nhiệm của cuộc gặp gỡ, học cách nhìn thấy và đón nhận sự hiện diện của Thiên Chúa – Đấng luôn “siêu vượt”.

Tấm gương mạnh mẽ của Thánh Giuse

“Đây chính là điều Thánh Giuse đã làm khi bảo vệ gia đình được Thiên Chúa phó thác,” Đức Giáo hoàng nói.

Nơi Thánh Giuse, chúng ta nhận ra rằng sự đón tiếp, bên cạnh sự hiện diện, còn là sự quan tâm. “Quan tâm có nghĩa là đứng cạnh người khác với sự chú tâm, tôn trọng những lựa chọn của họ và gánh vác trách nhiệm đối với họ.”

Thái độ này trước hết thuộc về Thiên Chúa, Đấng mà Kinh Thánh mô tả là Đấng bảo hộ dân Người. Ngài giải thích rằng gia đình nhân loại cũng được gọi để gìn giữ những gì đã được giao phó. “Do đó, Thánh Giuse cho chúng ta thấy rằng hiện diện và quan tâm là hai chiều kích không thể tách rời: người ta không thể bảo vệ nếu không hiện diện, và không thể thực sự hiện diện nếu không nhận trách nhiệm về người khác.”

Hướng tới sự thánh thiện

Với tâm tình đó, Đức Giáo hoàng Leo XIV gợi ý rằng hiện diện và quan tâm có thể được xem như hai ngọn đèn trên hành trình hướng tới một hình thức hiếu khách có khả năng mở ra những nẻo đường dẫn đến sự thánh thiện.

Cảm ơn những người đã hiện diện vì sự dấn thân âm thầm và kín đáo của họ, Đức Thánh Cha khuyến khích họ hãy là những nhà giáo dục về lòng hiếu khách và tiếp tục cùng nhau “tạo ra những môi trường có khả năng thúc đẩy điều thiện hảo và tình huynh đệ trong cộng đồng Kitô giáo và trong toàn xã hội.”